MENÜ
Haberler Doğalgaz Fiyatlarının Gaz Perakende Şirketlerine Bırakılması Neden Müşterilerin Yararına Olur?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Doğalgaz Fiyatlarının Gaz Perakende Şirketlerine Bırakılması Neden Müşterilerin Yararına Olur?

 

Doğalgaz perakende sektörü son yıllarda Birleşik Krallık’ta politik tartışmaların içinde yer alıyor.

 

Sol görüşlü İşçi Partisi Mayıs 2015 seçimleri için verdiği vaatlerde, eğer iktidara gelirlerse tarifeleri dondurarak perakende şirketlerinin son kullanıcılara uygulanan fiyatları yükseltmesine engel olacaklarını belirtti. Bazı politikacılar daha da ileri giderek Birleşik Krallık enerji düzenleyicisi OFGEM’in yetkilendirilerek toptan piyasasında düşen fiyatların perakende sektörüne yansıtılmasını sağlamasının gerektiğini savundu. Ancak İşçi partisi Mayıs 2015 seçimlerini kaybederek bu vaatlerini hayata geçirme imkânı bulamadı.

Kuşkusuz fiyatlardaki sabitlenme son kullanıcıları memnun eder ancak böyle bir uygulamanın doğal gaz sektörü ve ekonominin geneli için zararlı etkileri olur. Ayrıca böyle bir uygulama, perakende şirketlerinin gelirlerini olumsuz yönde etkileyerek onları daha rekabetçi bir yapı kurmaları konusunda teşvik etmeyi imkânsız hale getirir.

Birleşik Krallık, Avrupa’da gaz piyasasını serbestleştiren ilk ülke olup, toptan satış segmentinde rekabeti oluşturarak fiyatların inmesini sağlamasına rağmen, bu düşük fiyatların son kullanıcıya her zaman yansıtılmasını sağlayamamıştır. Eurostat verisine göre; UK’deki son kullanıcılar doğal gaz için 2014 yılının ilk yarısında Avrupa’daki en yüksek fiyatlardan birini ödemiştir.

Yüksek fiyatların sebebine bakıldığındaysa, piyasada az sayıda tedarikçi olması ve büyük birkaç oyuncunun piyasayı domine etmesi başlıca neden olarak ön plana çıkmaktadır.

Son dönemde ise daha küçük ölçekli bağımsız perakendecilerin sayısında önemli bir artış görülmektedir ve bu firmalar beş yıl önce sahip olduğundan sekiz kat daha büyük bir müşteri portföyüne ulaşmışlardır. Bu durumun etkileri perakende tarifelerinde de gözlemlenmektedir. Conrwall Enerji danışmanlık firmasından Robert Buckley’in Haziran ayında yaptığı sunuma göre elektrik ve gaz fiyatları artan rekabet sayesinde 2014 yılında yıllık en düşük 992 £ seviyesinde iken 2015 yılında yıllık 899 £ seviyesine gerilemiştir. OFGEM tarafından akredite edilen UK karşılaştırma sitesi uSwitch’e göre hane halkı elektrik ve doğal gaz faturalarında yıllık 412 £’a kadar tasarruf edebilmektedir.

Enerjinin perakende segmentiyle ilgili deregulasyonun faydalarını anlatan birçok çalışma mevcuttur. Bu çalışmaların fayda olarak sundukları en önemli savlardan biri tüketicilerin piyasadaki en uygun teklifi bulup seçebilecek olmalarıdır. Örneğin Belçika’daki Fransızca konuşan Wallonia bölgesi enerji piyasasını Felemenkçe konuşan Flanders bölgesinden dört yıl sonra serbestleştirmiştir. Aynı ülke içerisindeki bu zaman farkı, serbestleşen ve serbestleşmeyen piyasalardaki fiyatları kıyaslamaya imkân vermektedir. United Nations Economic Commission for Europe kurumunun 2012’de gerçekleştirdiği çalışmaya göre serbestleşmeyen Wallonia bölgesinin ortalama kontrat fiyatı serbestleşmiş piyasadaki fiyattan %5-10 arasında daha yüksekken, ortalama en düşük fiyattan %13 daha yüksektir. Aynı çalışma kapsamında, İtalyan hane halkı düzenlenmiş doğalgaz piyasasında serbest piyasadan ortalama 4.25 €cent/m3 daha fazla öderken bu iki piyasa arasındaki fark endüstri müşterileri için 7.39 €cent/m3 orta ölçekli elektrik üreticileri için 6.87 €cent/m3 olarak ortaya çıkmaktadır.

Piyasanın serbestlik derecesi ile son kullanıcıların ödedikleri fiyat arasında bir korelasyon olduğu oldukça açıktır. Perakende firmalarına kendi tarifelerini oluşturma özgürlüğü verilip son kullanıcılara rekabetçi teklif sunmaları fiyatların baskılanmasını ve tüketiciler için avantajlar oluşmasını sağlarken tedarikçilere de servislerini sürekli geliştirme imkânı sağlayacaktır. Fiyatların sabitlenmesinin son kullanıcıya yardımcı olduğu düşünülebilir ancak bu durum tüm doğalgaz sektörüne ve ekonomiye zarar vereceği gözden kaçırılmamalıdır. Oysa piyasayı doğal haline bırakmak herkese fayda sağlayacaktır.

 

Aura Sabadus - Geçtiğimiz 6 yıl boyunca Türkiye enerji piyasası ile ilgili yazılar yazan Aura Sabadus Londra merkezli, küresel doğalgaz, elektrik, LNG ve Kömür piyasalarında uzmanlaşmış haber kuruluşu ICIS bünyesinde çıkartılan Turkish Energy Hub Daily raporunun editörlüğünü yapıyor.