GAZBİR-GAZMER, doğal gaz sektöründe ölçüm güvenilirliğinin artırılması, metrolojik izlenebilirliğin sağlanması ve uluslararası standartlara uygun yüksek hassasiyetli ölçüm altyapısının geliştirilmesi amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir. Bu kapsamda GAZBİR-GAZMER, Aralık 2025 itibarıyla yüksek basınçlı gaz ve sıvı ölçüm sistemlerinin test ve kalibrasyonu alanında dünyanın önde gelen kuruluşlarından biri olan Hollanda merkezli EuroLoop Calibrations B.V.’nin %25 oranında ortağı olmuştur. Gerçekleştirilen bu stratejik ortaklık; GAZBİR-GAZMER’in metroloji ve kalibrasyon alanındaki teknik kabiliyetlerinin uluslararası ölçekte geliştirilmesinin yanı sıra Türkiye doğal gaz sektörünün yüksek basınç sayaçlarının kalibrasyonuna yönelik ihtiyaçlarının daha etkin ve sürdürülebilir şekilde karşılanmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Rotterdam’da faaliyet gösteren EuroLoop, özellikle iletim, dağıtım, depolama ve yüksek kapasiteli endüstriyel doğal gaz tesislerinde kullanılan debi ölçüm ekipmanlarının gerçek işletme koşullarına mümkün olduğunca yakın şartlarda test edilmesine olanak sağlayan gelişmiş bir kalibrasyon altyapısına sahiptir. EuroLoop doğal gaz kalibrasyon tesisinde, kapalı çevrim sistem içerisinde 60 bara kadar basınç ve 30.000 m³/h seviyesine kadar debi koşulları oluşturulabilmekte ve büyük çaplı endüstriyel sayaçların performansı kontrollü şartlar altında değerlendirilebilmektedir. Kapalı çevrim çalışma prensibi sayesinde doğal gaz sistem içerisinde sürekli dolaştırılarak basınç, debi ve sıcaklık gibi kritik proses parametrelerinin kontrol altında tutulması ve saha koşullarının laboratuvar ortamında yüksek hassasiyetle simüle edilmesi sağlanmaktadır. Bu yapı, özellikle yüksek basınçlı doğal gaz hatlarında kullanılan sayaçların farklı debi noktalarındaki ölçüm hatalarının belirlenmesine ve sayaç performans eğrilerinin oluşturulmasına imkân vermektedir.
EuroLoop’un doğal gaz kalibrasyon altyapısında 2 inçten 16 inçe kadar sekiz adet referans/master sayaç bulunmakta, her bir referans sayaç ilave bir ultrasonik debimetre ile izlenmektedir. Kalibre edilecek sayacın çalışma ve debi aralığına bağlı olarak tek bir referans sayaç veya paralel çalışan birden fazla master sayaç kullanılabilmektedir. Bu yöntem sayesinde yüksek debilerde dahi hassas referans ölçüm altyapısı oluşturularak test edilen sayacın gösterdiği değer ile referans sistem tarafından belirlenen gerçek debi arasındaki sapma tespit edilmektedir. Kalibrasyon sonucunda elde edilen veriler kullanılarak sayacın farklı çalışma noktalarındaki hata karakteristiği ortaya çıkarılmakta; gerekli durumlarda sayaç üzerinde ayarlama gerçekleştirildikten sonra doğrulama ölçümleri yapılarak ayarın uygunluğu kontrol edilebilmektedir.
Yüksek basınçlı doğal gaz sayaçlarında ölçüm doğruluğu yalnızca teknik performans açısından değil, aynı zamanda doğal gaz ticaretinin güvenilirliği açısından da kritik önem taşımaktadır. İletim ve dağıtım sistemlerinde çok yüksek miktarlarda doğal gazın ölçülmesi nedeniyle ölçüm sistemlerinde ortaya çıkabilecek küçük oranlı sapmalar dahi uzun dönem içerisinde önemli ticari ve operasyonel farklılıklara neden olabilmektedir. Bu nedenle yüksek debili sayaçların belirli periyotlarla, izlenebilir referans sistemler kullanılarak kalibre edilmesi; ölçüm güvenilirliğinin korunması, sayaç performansındaki değişimlerin tespit edilmesi ve ölçümden kaynaklanan belirsizliklerin azaltılması açısından önem taşımaktadır.
EuroLoop’ta gerçekleştirilen doğal gaz kalibrasyonlarının metrolojik izlenebilirliği Hollanda ulusal ölçüm standartlarına dayanmaktadır. Sistemin temel referanslarından biri olan Gas Oil Piston Prover (GOPP), Hollanda’da gaz hacmi için birincil standart olarak kullanılmakta ve 1–61 bar mutlak basınç aralığında referans oluşturmaktadır. Bu birincil standarttan EuroLoop’un geniş çalışma aralığına metrolojik izlenebilirlik; transfer standartları, rotary sayaçlar ve türbin tipi referans sayaçların oluşturduğu ölçüm zinciri aracılığıyla sağlanmaktadır. EuroLoop ayrıca debi ve hacim kalibrasyonlarının önemli bir bölümü için Hollanda Akreditasyon Konseyi RvA tarafından ISO/IEC 17025 kapsamında K161 numarasıyla akredite edilmiş bir kalibrasyon laboratuvarıdır. Bu yapı, gerçekleştirilen ölçümlerin uluslararası kabul gören bir kalite ve izlenebilirlik sistemi içerisinde yürütülmesini sağlamaktadır.
Kalibrasyon sonuçları, sayaç tipine ve kullanım alanına bağlı olarak OIML R137, AGA-7, AGA-9, ISO 9951, ISO 17089-1 ve EN 12261 başta olmak üzere uluslararası standartlarda ve teknik düzenlemelerde tanımlanan performans kriterleri doğrultusunda değerlendirilebilmektedir. Böylelikle türbin ve ultrasonik sayaçlar başta olmak üzere yüksek basınç ve yüksek debili doğal gaz ölçüm sistemlerinde kullanılan farklı ölçüm teknolojilerinin doğruluk, tekrarlanabilirlik ve performans özelliklerinin güvenilir şekilde belirlenmesine yönelik kapsamlı bir teknik altyapı sunulmaktadır.
GAZBİR-GAZMER ile EuroLoop arasındaki ortaklık aynı zamanda Türkiye’de yüksek basınç kalibrasyonu alanında yerli ve bölgesel bir kapasite oluşturulması açısından stratejik önem taşımaktadır. Ortaklık kapsamında Türkiye’de “EuroLoop Türkiye” adıyla yüksek basınç sayaç kalibrasyon tesisinin kurulması hedeflenmektedir. GAZBİR-GAZMER tarafından yapılan açıklamada tesisin inşasına 2026 yılında başlanmasının planlandığı ve yaklaşık iki yıl içerisinde faaliyete geçirilmesinin hedeflendiği belirtilmiştir. Tesisin devreye alınmasıyla Türkiye’deki doğal gaz ve enerji sektörünün yüksek basınçlı ölçüm ekipmanlarına yönelik kalibrasyon ihtiyacının ülke içerisinde karşılanmasının yanı sıra çevre ülkelerdeki ölçüm ve kalibrasyon ihtiyaçlarına da hizmet sunulması hedeflenmektedir. Böylece Türkiye’nin doğal gaz metrolojisi, yüksek basınçlı debi ölçümü ve kalibrasyon teknolojileri alanında bölgesel bir yetkinlik ve hizmet merkezi haline gelmesine katkı sağlanması amaçlanmaktadır.